Við spurðum konur um reynslu þeirra af járnskorti, járngildum og járnbætiefnum. Svörin sýna að margar glíma við sömu áskoranir.
Járnskortur er eitthvað sem margar konur þekkja
Þegar við fórum að vinna að Iron Lady vildum við skilja betur hvernig konur upplifa járnskort og járninntöku í daglegu lífi.
Við lögðum því fyrir könnun þar sem 174 konur svöruðu spurningum um járngildi, einkenni og reynslu af járnbætiefnum.
Þó að niðurstöðurnar komi okkur ekki beint á óvart, sýna þær hversu algengar þessar áskoranir eru.
Margar hafa glímt við járnskort
Af þeim sem svöruðu sögðust 57% hafa fengið staðfesta greiningu á járnskorti einhvern tímann á lífsleiðinni. Aðrar sögðust gruna að járngildi þeirra væru lág eða voru óvissar um stöðuna.
Þetta endurspeglar það sem rannsóknir hafa sýnt ítrekað: konur á barneignaraldri eru meðal þeirra hópa sem eru í mestri áhættu á að fá járnskort.
Erfiðast? Að fá nóg járn úr fæðunni
Ein af spurningunum sneri að því hvað konum þætti erfiðast þegar kemur að járni.
Algengasta svarið var einfalt:
Að fá nóg járn úr fæðunni.
Það kemur heim og saman við gögn úr landskönnun á mataræði Íslendinga. Samkvæmt henni fá konur á barneignaraldri að meðaltali aðeins um 59% af ráðlögðum dagskammti járns úr fæðu. Engin kona í þessum aldurshópi náði ráðlögðum dagskammti í könnuninni.
Það þýðir ekki að allar konur séu með járnskort.
En það sýnir að margar eru að vinna upp brekku þegar kemur að járni.
Margar eiga erfitt með að finna lausn sem hentar
Önnur áskorun sem kom skýrt fram var að margar konur upplifa að erfitt sé að finna lausn sem hentar þeim.
Það eru skiljanlegar ástæður fyrir því.
Járnþörf er ekki eins hjá öllum konum.
Konur með miklar tíðablæðingar hafa aðrar þarfir en konur eftir tíðahvörf. Barnshafandi konur hafa aðrar þarfir en konur í brjóstagjöf. Íþróttakonur geta einnig haft meiri járnþörf en almennt er gert ráð fyrir.
Þess vegna er ekki til ein lausn sem hentar öllum.
Margar vita ekki hver staðan er í dag
Kannski var það sem vakti mesta athygli okkar að margar konur voru óvissar um eigin járnstöðu þegar könnunin var framkvæmd.
Það er mikilvægt að muna að einkenni eins og þreyta, slappleiki, svimi eða fótaóeirð geta átt sér margar skýringar.
Blóðprufa er einfaldasta leiðin til að meta járnstöðu og fá skýrari mynd af því hvort ástæða sé til að huga sérstaklega að járni.
Af hverju skiptir þetta máli?
Járn gegnir mikilvægu hlutverki í líkamanum.
Það stuðlar meðal annars að:
-
eðlilegri myndun rauðra blóðkorna og hemóglóbíns
-
eðlilegum flutningi súrefnis í líkamanum
-
eðlilegri vitsmunastarfsemi
-
eðlilegri starfsemi ónæmiskerfisins
-
að draga úr þreytu og þrekleysi
Þess vegna getur verið gagnlegt að skoða járnstöðuna nánar ef grunur vaknar um að járn sé hluti af myndinni.
Það sem við lærðum
Ef eitt stendur upp úr eftir þessa könnun þá er það þetta:
Konur eru ekki að leita að „meira járni“.
Þær eru að leita að svörum.
Þær vilja skilja af hverju þær eru þreyttar. Hvort þær séu að fá nóg úr fæðunni. Hvort þær þurfi yfirhöfuð að taka járn. Og ef þær þurfa það, hvernig þær geti fundið lausn sem hentar þeirra lífi og þeirra líkama.
Það er nákvæmlega ástæðan fyrir því að við teljum mikilvægt að tala meira um járn, járnþörf og mismunandi lífsskeið kvenna.
Því fyrsta skrefið er alltaf að vita hvað líkaminn þarf.
Mikilvægt: Einkenni geta átt sér margar skýringar og þessi grein kemur ekki í stað læknisfræðilegrar ráðgjafar. Ef þig grunar að járngildi þín séu lág skaltu ræða við heilbrigðisstarfsfólk. Blóðprufa er besta leiðin til að meta járnstöðu.
